Armenian Knowledge Base  

Go Back   Armenian Knowledge Base > Thematic forums > History and Politics
Register

Reply
 
LinkBack Thread Tools
Old 20.03.2009, 16:44   #241
Бакалавр
 
Join Date: 12 2007
Location: Back of the Moon
Posts: 633
Downloads: 3
Uploads: 0
Reputation: 287 | 2
Default

Какая военная история?! Факт в том что от Армении "ми бур" скал и щебенки осталось. Про военную историю разве что британцы с русскими могут писать (и то достижения последних обычно профукивались дипломатами). Армяне не могут решать вопросы толпой, они -- индивидуалисты. В амии не может быть больше генералов чем рядовых. В шахматы сыграть -- это пожалуйста. По морде дать в боксе -- ради бога! Но о перспективах армянского баскетбола и тем более о футбола лично я очень скептично настроен.
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 16:56   #242
Студент
 
Join Date: 03 2007
Location: Erevan
Posts: 309
Downloads: 0
Uploads: 0
Reputation: 7 | 0
Default

Quote:
Какая военная история?! Факт в том что от Армении "ми бур" скал и щебенки осталось.
И от этого логически выходит, что у нас нет военной истории??

Quote:
Про военную историю разве что британцы с русскими могут писать (и то достижения последних обычно профукивались дипломатами).
Не согласен... У нас не менше прав.

Quote:
Армяне не могут решать вопросы толпой, они -- индивидуалисты. В амии не может быть больше генералов чем рядовых. В шахматы сыграть -- это пожалуйста. По морде дать в боксе -- ради бога! Но о перспективах армянского баскетбола и тем более о футбола лично я очень скептично настроен.
По моему Вы преувеличиваете...
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 17:21   #243
The splendid
 
AvDav's Avatar
 
Join Date: 07 2004
Location: Pure thoughts
Age: 36
Posts: 3,408
Downloads: 22
Uploads: 0
Reputation: 222 | 3
Default

Quote:
И от этого логически выходит, что у нас нет военной истории??
есть, но я подозреваю что она сильно приувеличина
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 17:28   #244
Студент
 
Join Date: 03 2007
Location: Erevan
Posts: 309
Downloads: 0
Uploads: 0
Reputation: 7 | 0
Default

Quote:
Originally Posted by AvDav View Post
есть, но я подозреваю что она сильно приувеличина
Без обуда, да?? Я подзареваю, что Вы очень плохо знакомы с военной сторией армян. Ну, например, скажите, что по Вашему приувелечено???
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 17:44   #245
The splendid
 
AvDav's Avatar
 
Join Date: 07 2004
Location: Pure thoughts
Age: 36
Posts: 3,408
Downloads: 22
Uploads: 0
Reputation: 222 | 3
Default

Да хотя бы восхваляющие эпитеты которые Вы употребляете в Ваших трудах, если у нас и правда была такая славная история, почему нам в школах лапшу на уши вешали?

п.с. что такое обуд?
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 17:48   #246
Студент
 
Join Date: 03 2007
Location: Erevan
Posts: 309
Downloads: 0
Uploads: 0
Reputation: 7 | 0
Default

Quote:
п.с. что такое обуд?
Обыд...

AvDav джан, как у тебя с армянским???

Кстати - какие "эпитеты" Вы имеете ввиду?
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 17:55   #247
The splendid
 
AvDav's Avatar
 
Join Date: 07 2004
Location: Pure thoughts
Age: 36
Posts: 3,408
Downloads: 22
Uploads: 0
Reputation: 222 | 3
Default

читаю, понимаю со словарем а что ?
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 18:08   #248
Бакалавр
 
Join Date: 12 2007
Location: Back of the Moon
Posts: 633
Downloads: 3
Uploads: 0
Reputation: 287 | 2
Default

Военная история? Конечно есть! Битвы "Масив-Шрджанаин 91" и "Комитас-ерорд мас 89" надолго останутся в памяти поклонников жанра.
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 18:16   #249
The splendid
 
AvDav's Avatar
 
Join Date: 07 2004
Location: Pure thoughts
Age: 36
Posts: 3,408
Downloads: 22
Uploads: 0
Reputation: 222 | 3
Default

Quote:
Кстати - какие "эпитеты" Вы имеете ввиду?
великие, могущие, империальные и тп, представьте если ваши труды захотят перевести на другой язык и преподнести иностранному читателю...
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 18:32   #250
Студент
 
Join Date: 03 2007
Location: Erevan
Posts: 309
Downloads: 0
Uploads: 0
Reputation: 7 | 0
Default

Quote:
Originally Posted by AvDav View Post
великие, могущие, империальные и тп, представьте если ваши труды захотят перевести на другой язык и преподнести иностранному читателю...


Недопонял?? По Вашему в нашей стории не было нечего такого, что достоен такых слов??

Quote:
читаю, понимаю со словарем а что ?


Quote:
Originally Posted by AvDav View Post
великие, могущие, империальные и тп, представьте если ваши труды захотят перевести на другой язык и преподнести иностранному читателю...


Недопонял?? По Вашему в нашей стории не было нечего такого, что достоен такых слов??

Quote:
читаю, понимаю со словарем а что ?


Կարելի է ասել, որ հայ ժողովուրդը ծանոթ չէ իր իրական պատմությանը: Սովետական շրջանում հրատարակված հայ ժողովրդի պատմության դասագրքերը, մենագրությունները և այլ աշխատությունները հայոց պատմության վերաբերյալ ձևավորվել են խիստ թյուր կարծիք: Բանն այն է, որ վերջիններս մի քանի տեսանկյունից լիովին աղավաղում էին իրականությունը և տալիս էին խեղաթյուրված պատկերացում հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ: Մասնավորապես.
1. դրանք բոլորը գրված էին այն ոգով, որ հայ ժողովուրդը մշտապես, ի սկզբանե եղել է թույլ, հալածված ազգ, և մշտապես կարիք է ունեցել և թերևս այժմ էլ ունի (վերջին հանգամանքը հատկապես էր ընդգծվում ու կարևորվում) <<Մեծ եղբոր>> հովանավորության: Տառապելով հենց այս ոճով պատմությունը ներկայացնելու մարմաջով` մեր մասնագետները կամ ընդհանրապես ուշադրություն չեն դարձրել Հայոց բանակի պատմությանը, ռազմական տարեգրությանը կամ էլ ներկայացրել են այն խիստ աղքատիկ, ուշադրություն դարձնելով միայն այնպիսի փաստերի վրա, որոնք ուղղակի հնարավոր չէր չտեսնել: Մնացած փաստերը, որոնք երբեմն ուղղակի զարմացնում են ռազմական գործողությունների նկարագրման մանրամասնությամբ, այս մասնագետների թեթև ձեռքով հեշտությամբ հայտարարվեցին վիպական, որպես ժողովրդական բանահյուսություն նմուշներ, ասքեր, վեպեր, մի խոսքով ամեն ինչ, բացի իրական լինելուց: Խոսքը մասնավորապես վերաբերվում է Փավստոս Բյուզանդի, Հովհան Մամիկոնյանի, Շապուհ Բագրատունու, մասամբ էլ Մովսես Խորենացու, Սեբեոսի, Մովսես Կաղանկատվացու և այլոց աշխատություններին: Բանը հասել է նույնիսկ նրան, որ կասկածի տակ է առնվել համեմատականորեն նոր ժամանակներին վերաբերվող Ստեփանոս Շահումյանի աշխատության զգալի մասը: Բայց նույնիսկ այս ֆոնի վրա ապշեցուցիչ է, որ այս աղբյուրներում նշված հենց անհաջողություններն ու պարտություններն են ընդունվում առանց կասկածի, իսկ հաջողությունները ժխտվում են: Այսպես. անառարկելի ճշմարտություն է համարվում Հովհան Մամիկոնյանի բերած այն տեղեկությունը, որ երբ Արաբական խալիֆության բանակը 639 նոյեմբերին մտավ Տարոն, պարտության մատնեց Հայկական բանակին: Սակայն չեն ընդունվում նույն այդ պատմիչի կողմից նույն աշխատության մեջ արձանագրված Փոքր Վարդանի ապստամբության (Մարզպանական Հայաստանի V ապստամբության) (572-590) և Մարզպանական Հայաստանի VII ապստամբության (620-628) հաղթական դրվագների կամ Հյուսիսային II պատերազմի (313-315) ընթացքում Հայկական բանակի մղած հաղթական ճակատամարտերի իրական լինելը,
2. դրանք գրեթե բոլորը գրված են խորը հոգեբանական կոմպլեքսով: Այս աշխատությունները կարծես ամեն կերպ ընդգծում են, որ հայ ռազմական հաջողությունները կամ ընդհանրապես իրականության մեջ բացակայել են կամ էլ եղել են խիստ էպիզոդիկ, որպես բացառություն: Մեծամասամբ խոսվում է միայն Տիգրանյան Հայաստանի, այն էլ որպես մի թույլ պետության մասին: Հայոց պատմության այն դրվագների վերաբերյալ, որոնք արտոցոլում են որևէ աշխարհակալ կայսրության դեմ հաղթական մի պատերազմ կամ ճակատամարտ, կա խիստ թերհավատ մոտեցում և լավագույն դեպքում այդ տվյալները հայտարարվում են վիպական: Հիշում եմ, թե այս մտայնությամբ տառապող մի հայտնի պատմագետ հեռուստատեսությամբ ինչպես էր ներկայացնում հայոց պատմությունը` որպես չդադարող անհաջողությունների և պարտությունների շարան: Նույնիսկ բանը հասավ նրան, որ հեռուստադիտողներից մեկը հարց ուղղեց հարգարժան գիտնականին, թե ինչո՞ւ է նա ներկայացնում միայն անհաջողությունները, մի՞թե հաջողություններ չեն եղել: Այս հարցին որևէ տրամաբանական պատասխան չստացվեց: Ավելին. մեր սովետահայ գիտնականները, եթե ունենան մի հարցի լուծման երկու ենթադրություն, աներկբայորեն կընտրեն այն մեկը, որը ցույց է տալիս Հայկական բանակի և Հայաստանի թուլությունը: Ընթերցող, եթե հանդիպես նման գիտնականներից մեկին, մի ալարիր և հարցրու, թե ինչու Ալեքսանդր III Մեծը (մ.թ.ա. 336-323) Հայաստանի հետ չպատերազմեց: Այս հարցին տասից տասը վստահ կպատասխանի, որ Հայաստանը այնքան փոքր ու աննշան երկիր էր, որ Ալեքսանդրը գերադասեց գնալ գրավել Միջին Ասիայի ամայի տափաստանները և հեռավոր Հնդկաստանը, քան հենց իր կողքին գտնվող և Քսենոֆոնի գովերգած Հայաստանը: Եվ ոչ ոք չի ասի, որ Հայաստանը հանդիսանում էր Արիական եռադաշինքի անդամներից մեկը պարսիկների ու մարերի հետ, և, որ եթե պարսիկները ջախջախվել էին, իսկ մարերը հպատակվել, ապա Հայաստանը զենքը ձեռքին պատրաստ էր պահում և հենց այս պատճառով Ալեքսանդրը չցանկացավ պատերազմել, մանավանդ որ հետագայում նրա ուղարկած մի ջոկատին հայերը ջախջախեցին: Իսկ այն, որ գովերգված հունա-մակեդոնական ֆալանգը տակտիկական տեսանկյունից բավականին անօգնական կլիներ լեռնային մարտերում (ինչը մինչ այդ ապացուցվել էր Քսենոֆոնի նահանջող բանակի մղած մարտերով), նրանցից ոչ ոքի մտքի ծայրով էլ չի անցնի: Սովետական շրջանի պատմական աշխատություններում հիմնականում խոսվում է միայն Արարատյան (այն էլ միայն վերջին շրջանի գրականության մեջ է, ուր գրեթե կասկածի տակ չի առնվում վերջինիս զուտ հայկական լինելը), Արշակունյաց, Բագրատունյաց և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմական ուժերի մասին, քանի որ դա արդեն չտեսնել հնարավոր չէր: Սակայն նույնիսկ այստեղ ամեն ինչ ներկայացվում է խիստ դժգույն: Իսկ այլ և հատկապես պետականության կորստի ժամանակաշրջաններում հայկական ռազմուժի մասին գրեթե չի խոսվում և այն տպավորությունն է ստացվում, թե այն գոյություն չի ունեցել, մինչդեռ ըստ իմ ուսումնասիրության, շատ թե քիչ, բայց հայկական ռազմուժը երբեք չի դադարել գոյություն ունենալ, նույնիսկ XV-XVII դժնդակ դարերում: Սովետահայ պատմաբաններից ոչ մեկի կողմից ոչ մի լուրջ վերլուծության չի ենթարկվել Հայկական բանակի թվաքանակը, զորատեսակները ու զինատեսակները, բանակի և առանձին զորատեսակների ու զինատեսակների գործողության տակտիկան, գրեթե բացակայում են ճակատամարտերի նկարագրությունները, իսկ որոնք էլ նկարագրված են, նկարագրված են թերի, խիստ աղավաղված, միակողմանի, սովորաբար թշնամական կողմի տեղեկությունները որպես հավաստի և աներկբայելի ճշմարտություն ընդունելու, իսկ հայկական աղբյուրների տեղեկությունները ժխտելու, դրանց ու ընդհանրապես հայկական զինված ուժերին թերհավատորեն մոտենալու ոգով: Հաճախ լղոզված են <<բանակի պարտություն>> և <<բանակի կանոնավոր նահանջ>> հասկացությունները, որոնք թեև իրար շատ մոտ, բայց իրարից էականորեն տարբերվող հասկացություններ են (օրինակ` 451 թ-ի մայիսի 26-ի Ավարայրի ճակատամարտի պարագայում): Ոչ մի քիչ թե շատ լուրջ վերլուծության չի ենթարկվել Հայկական բանակի հակառակորդների մարտավարությունը, զորատեսակները, զինատեսակները, տակտիկան և հատկապես թվաքանակը,
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 18:35   #251
Студент
 
Join Date: 03 2007
Location: Erevan
Posts: 309
Downloads: 0
Uploads: 0
Reputation: 7 | 0
Default

3. դրանցում գերակշռում է կեղծ գիտականությունը: Մասնավորապես առանց բացառության դեն են նետվում կամ էլ խիստ քննադատության և բացասական վերաբերմունքի են արժանանում այն փաստերը, որոնք չեն հաստատվում օտարերկրյա աղբյուրների կողմից և չեն տեղավորվում համաշխարհային պատմության կողմից գրված դասական սխեմաներում: Շատ օրինակներ կարելի է բերել, բայց սահմանափակվենք մեկով. IV դարի կեսի հայոց պատմության սկզբնաղբյուր հանդիսացող Ամիանոս Մարկելոսին իդեալական ճշմարտախոս հայտարարելը հայոց պատմության վերաբերյալ և այս ֆոնի վրա Փավստոս Բյուզանդի այն տեղեկությունները ժխտելը կամ չընդունելը, որոնք չեն հիշատակվում առաջինի կողմից: Օրինակ` ինչպես կարող էր սովետահայ գիտնականը ընդունել Մծբինի 356 թվականի ամռան ճակատամարտում Հայկական բանակի կողմից հռոմեական բանակի ջախջախումը, եթե Ամիանոսն այս մասին ուղղակի չի խոսում: Բարեբախտաբար այս հարցին ներկայումս հանգամանորեն անդրադարձել է Արմեն Այվազյանը իր փայլուն աշխատության մեջ և սրա վրա մենք մանրամասն կանգ չենք առնի:
Գոյություն ունի ևս մի լուրջ հիմնահարց: Վերջին հարյուրամյակներում պատմագիտության մեջ գերակշռել և գերակշռում է եվրոպակենտրոն մոտեցումը: Դրա իմաստը կայանում է նրանում, որ հատկապես հին աշխարհում պատմության կերտողներ եղել են միայն հույները ու հռոմեացիները, իսկ մնացած և հատկապես արևելյան ազգերը հանդես են գալիս որպես երկրորդ տեսակի ազգեր, մի տեսակ վայրենիներ, որոնք ոչ մի բանով աչքի չեն ընկել, բացի քանակական գերակշռությոնից ու միշտ էլ զիջել են եվրոպացիներին: Հետագայում այս տեսակետը մարքսիստական տեսանկյունից վերանայվեց, բայց այս անգամ էլ ուշադրության կենտրոնում մնաց Եվրոպան, իսկ Արևելքում ուշադրություն դարձվեց միայն այնպիսի պետությունների վրա ինչպիսիք են Իրանի սարահարթում տարբեր ժամանակներում ստեղծված պետությունները, Արաբական խալիֆությունը և Չինաստանը: Այս սահմանները նախանշեց մարքսիզմը և սովետական պատմաբանները ի վիճակի չէին դուրս գալ այս շրջանակից և առաջ քաշել մի թեզ, որը կհակասեր նրան: Ավելին. ցանկացած նման փորձ շատ հեշտությամբ որակվում էր որպես ազգայնամոլություն կամ առնվազն ազգային սնափառություն: Ինչպես կարող էր սովետահայ պատմաբանը նշել մ.թ.ա. III հազարամյակի վերջում Միջագետքում հաստատված Հայկական Առաջին համաշխարհային գերիշխանության դեմոկրատական բնույթի մասին, եթե դեռ մարքսիզմի դասականներն են նշել, որ դեմոկրատիան ծնվել է Հունաստանում մ.թ.ա. I հազարամյակի կեսերում: Իսկ այն փաստը, որ, բացի Տիգրանյան Հայաստանից, Հայաստանը ևս վեց անգամ հասել է համաշխարհային գերիշխանության, ի վիճակի էր նման գիտնականի մոտ հեշտությամբ սրտի կաթված առաջացնել: Մի զարմացիր, ընթերցող. նույնիսկ այժմ, երբ հայ պատմագիտությունը ազատվել է նախկին կապանքներից, չեն ընդունվում կամ ուշադրություն չեն դարձվում այնպիսի փայլուն գիտնականների աշխատությունների վրա, ինչպիսիք են Արտակ Մովսիսյանը, Արմեն Այվազյանը, Ալեքսանդր Վարպետյանը, և այլն: Իսկ կենցաղային մակարդակով մեր հայերի մեջ այն աստիճան է ներծծված այս թույնը, որ ցանկացած փորձ, հենվել վերը նշված գիտնականների աշխատություններում բերված փաստերի վրա, հանդիպում է առնվազն թերհավատ ժպիտի և ազգային սնափառության մեջ մեղադրանքի այն անձանց կողմից, որոնց թվում է, թե իրենք լավ գիտեն հայոց պատմությունը, քանի որ ժամանակին անգիր իմացել են հայոց պատմության սովետական դպրոցական դասագրքերը,
4. հայոց պատմության վերաբերյալ դրսևորվում է զարմանալի մակերեսային մոտեցում: Սովորաբար տարբեր գրքերում խոսվում է միայն միևնույն փաստերի մասին և նունիսկ նույն արտահայտություններով, իսկ այդ ընթացքում տեղի ունեցած բազմաթիվ և գուցե ավելի կարևոր իրադարձություններ հիշատակության և վերլուծության չեն արժանանում: Այսպես, Արմենիայի III ապստամբություն (748-752) մասին խոսելիս հիմնականում նշվում են Ղևոնդի բերած տվյալները և այնպիսի տպավորություն է ստացվում, թե հիմնական իրադարձությունները կազմում էին Դավիթ ու Գրիգոր Մամիկոնյանների ծավալած գործողությունները, Սև ծովի ուղղությամբ ապստամբների շարժվելը և պավլիկյաններից <<օտարանալը>>: Ընդ որում այս ֆոնի վրա հատկապես հաճույքով ընդգծվում է հայ ազնվականության` իր դասակարգային շահերով առաջնորդվելը: Սակայն համընդհանուր լռության են մատնված նույն ապստամբության բաղկացուցիչ մասը կազմած և ավելի վճռական, իսկ հաճախ նաև հաղթական այնպիսի դրվագներ, ինչպիսիք են Տարոնի իշխանության մղած հաղթական ռազմական գործողությունները, Հյուսիսային Հայաստանում հայ-վրացական բանակի ծավալած հաջող գործողությունները, ինչպես նաև Արցախ-Ուտիքում և մասնավորապես Կուրի ձախափնյա որոշ տարածքներում Միքայելի գլխավորած բանակի կողմից իր դեմ ուղարկված թշնամական բանակներին պարտության մատնելը: Այս ամենի մասին մասին լավագույն դեպքում արվում են ընդհանուր բնույթի ակնարկներ: Իրենց հերթին հաճախ մոռացության են մատնվում ամբողջական ապստամբություններ, պատերազմներ, արշավանքներ և ճակատամարտեր, իսկ եղածներն էլ վերլուծվում ու նկարագրվում են խիստ թերի, մակերեսորեն և անգույն: Հնարավոր է բերել ասվածի տասնյակ օրինակներ, բայց մենք կբերենք միայն երկուսը: Եթե բոլոր աշխատություններում մանրամասն ներկայացված են Վարդանանց պատերազմը (Մարզպանական Հայաստանի I ապստամբություն) (449-451) և Վահանանց պատերազմը (Մարզպանական Հայաստանի III ապստամբություն) (481-485), ապա ապշեցուցիչ լռության են արժանացել Մարզպանական Հայաստանի II ապստամբությունը (459-460), Սատրապական Հայաստանի I ապստամբությունը (484-488), Մարզպանական Հայաստանի IV ապստամբությունը (491-499), Սատրապական Հայաստանի II ապստամբությունը (493-496), ինչպես նաև բազմաթիվ այլ ապստամբություններ և հարյուրավոր ճակատամարտեր: Իր հերթին առանց բացառության բոլոր աշխատություններում խոսվում է, որ հայերը Ավարայրի ճակատամարտում տվեցին 1.036, իսկ պարսիկները` 3.544 զոհ: Սակայն սա գրած հեղինակները նույնիսկ նեղություն չեն տվել իրենց բացել Եղիշեի աշխատությունը և կարդալ, որ 1.036 զոհ տվեցին միայն նախարարական տոհմերը, իսկ 3.544 զոհ` ուրացողները, այլ ոչ թե պարսիկները: Սրանից զատ պետք է նշել նաև, որ մեր պատմաբանների գերակշիռ մեծամասնությունը կազմող գիտնականները, լինելով փայլուն բանասերներ, գրաբարագետներ, գրականագետներ, փիլիսոփաներ կամ լեզվաբաններ, գրեթե ոչ մի գիտելիք չունեին հենց ռազմական պատմությունից: Ասվածի ապացույցն այն է, որ տասնամյակների ընթացքում ոչ մի պատմաբանի մոտ հարց չի առաջացել, թե ինչպես է հնարավոր օրինակ նույն Ավարայրի ճակատամարտում 14 ժամ այդպիսի հսկայական բանակների ընդհարման դեպքում ունենալ ընդամենը 4.580 զոհ:
5. հայ պատմագիտության հայացքը կարծես մի անհաղթահարելի ուժով գամված է Մեծ Հայքի այն էլ ոչ թե լրիվ, այլ միայն կենտրոնական նահանգների պատմության վրա: Որպես հիմնաթեզ ընդունելով այն փաստը, որ <<Հայաստան>> հասկացությունն ընդգրկում է միայն Մեծ Հայքի 15 նահանգները, հայ պատմագիտությունը հիմնական ուշադրությունը սևեռում է միայն Հայաստանի կենտրոնական նահանգների պատմության վրա, այն դեպքում, երբ Հայաստանի ծայրամասային նահանգներում տեղի էին ունենում հաճախ ավելի կարևոր իրադարձություններ, որոնք իրենց ազդեցությունն էին թողնում ողջ երկրի ճակատագրի վրա: Ընդ որում գոնե մի աշխատության մեջ հստակորեն չի արտահայտվել այն միտքը, թե <<Հայաստան>> հասկացությունը ոչ թե հավասարժեք է Մեծ Հայքին, այլ Հայաստանը Մեծ Հայքի 15 նահանգներն են, ինչպես նաև Փոքր Հայքը, Հայոց Միջագետքը և Կիլիկիան` անկախ ցանկացած քաղաքական փոփոխությունից: Այսպես. դեպի Հայաստան արաբական արշավանքներին վերաբերվող բոլոր աշխատություններում Հայաստան արաբների մուտքի ժամանակ է ընդունվում նրանց` Տարոն ներխուժելու ժամանակը: Բայց միթե Հայոց Միջագետք նահանգի Եդեսիա քաղաքի գրավումը, որը տեղի ունեցավ նկարագրված դեպքերից գրեթե մեկ ամիս առաջ, չի նշանակում, որ արաբները հենց այս ժամանակ մտան Հայաստան: Վերոհիշյալ 3 նահանգների, բացառությամբ Կիլիկիայի իշխանապետության և թագավորության շրջանի, ինչպես նաև Մեծ Հայքի ծայրամասային նահանգների պատմության մասին կամ տիրում է համակ լռություն, կամ էլ լավագույն դեպքում ընդհանուր խոսքերով արվում են մի քանի թեթև ակնարկներ: Արցախի, Ուտիքի և Փայտակարանի մասին գրելն ընդհանրապես համարվում էր վատ տոն, քանի որ դա կհակասեր <<հայ և ադերբեջանցի ժողովուրդների դարավոր բարեկամության>>-ը չարչրկվող թեզին: Գրեթե նույն պատճառով ուսումնասիրությունից հիմնականում դուրս է մնացել Գուգարք և Տայք նահանգների, իսկ մասսամբ էլ նաև Բարձր Հայք նահանգի հյուսիսային գավառների պատմությունը սկսած V դարից: Կիլիկիան ընդհանրապես չի համարվել Հայաստանի նահանգ առանց բացառության և ոչ մի աշխատության մեջ, Հայոց Միջագետքը հիմնականում հիշատակվում է միայն 37 թվականի իրադարձությունների հետ կապված, իսկ Փոքր Հայքն էլ ի սկզբանե դիտվում էր կիսահայկական-կիսահունական տարածք և նրա պատմությունն այնքան վատ է ուսումնասիրված, որ հայոց պատմությանը նվիրված և ոչ մի աշխատության մեջ նույնիսկ հիշատակություն չկա Հայաստանի տարածքում ստեղծված այնպիսի մի պետության մասին, ինչպիսին Տրապիզոնի կայսրությունն է: Կարծես ի սկզբանե ընդունվում է, որ դա հունական տարածք է: Լռության են մատնված միջնադարյան Հայաստանի այնպիսի քաղաքների պատմություններ, ինչպիսիք են Մծբինը, Եդեսիան, Ամիդը, Տիգրանակերտը, Մելիտեն, Սամոսատը, Խարբերդը, Սեբաստիան, Մամեստիան, Տարսոնը, Անարզաբան, Կարինը, Մանազկերտը, Դվինը, Նախիջևանը, Պարտավը, Խլաթը, Արճեշը, Բերկրին, Բաղեշը, Ադանան, Մարաշը և այլն: Մի խոսքով միջնադարյան Հայաստանի այնպիսի քաղաքների պատմություններ, որոնք բացառիկ դեր ունեին տարածաշրջանային քաղաքականության և միջազգային առևտրի մեջ, ընդհանրապես համակարգված ուսումնասիրված չէ: Խորը մշուշում են գտնվում նաև այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են հայերի և խաչակիրների հատկապես ռազմական հարաբերությունները խաչակրաց արշավանքների ժամանակաշրջանում, Կիլիկիայի հին ժամանակաշրջանի, վաղ և միջին միջնադարի պատմությունը, տարբեր ժամանակներում հայկական ռազմուժի մղած դաշնակցային պատերազմները, Հայոց ռազմուժի ունեցած դերը հարևան երկրների բանակներում և այլն: Իսկ Արշակունյաց գահատոհմի կործանումից հետո խոսվում է միայն Մարզպանական Հայաստանի պատմության մասին: Մարզպանական Հայաստանից բռնի անջատված ինչպես նաև բյուզանդական տիրապետության տակ գտնվող տարածքների պատմությունից ընդհանուր խոսքերով հիշատակվում են միայն բացառիկ էպիզոդներ, այն դեպքում, երբ այնտեղ երբեմն տեղի էին ունենում խիստ կարևոր իրադարձություններ:

Quote:
Военная история? Конечно есть! Битвы "Масив-Шрджанаин 91" и "Комитас-ерорд мас 89" надолго останутся в памяти поклонников жанра.


...կենցաղային մակարդակով մեր հայերի մեջ այն աստիճան է ներծծված այս թույնը, որ ցանկացած փորձ, հենվել վերը նշված գիտնականների աշխատություններում բերված փաստերի վրա, հանդիպում է առնվազն թերհավատ ժպիտի և ազգային սնափառության մեջ մեղադրանքի այն անձանց կողմից, որոնց թվում է, թե իրենք լավ գիտեն հայոց պատմությունը, քանի որ ժամանակին անգիր իմացել են հայոց պատմության սովետական դպրոցական դասագրքերը,
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 18:59   #252
The splendid
 
AvDav's Avatar
 
Join Date: 07 2004
Location: Pure thoughts
Age: 36
Posts: 3,408
Downloads: 22
Uploads: 0
Reputation: 222 | 3
Default

De mer masshtabner@ ete miain hashvi arnel guce ev texin khnchi, bayc ashxarh@ meznov chi sksvum u verjanum, yndhanur hay azgain mtacelakerp@ normal sharadrvac e Gevorg Marzpetunu mej vortex ishxanapeteri mec mas@ irenc amrocnerum pakvac chein cankanum masnakcel hamazgain nshanakutyun unecox harcerum. Grete nuyn erevuyt@ texi er unenum Germanakan hoxerum michev Otto von Bismarki mijamtel@
__________________
The main achievements in applied research are due to fundamental science.
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 19:17   #253
Студент
 
Join Date: 03 2007
Location: Erevan
Posts: 309
Downloads: 0
Uploads: 0
Reputation: 7 | 0
Default

Нашы масштабы в рабавладический период были достаточны весомы. Что же касаетса Геворга, то, сей факт в многом преувеличен... Кроме того все это присуша всем народам эпохи феодализма - не надо разбичовать только нам -

Այստեղ, որոշակիորեն շեղվելով թեմայից, կուզենայի նշել, որ արմատապես սխալ է Հայաստանի հատկապես տարածքային կորուստները բացատրել մեր ազգի իբր հոգեբանական որևէ առանձնահատկությամբ (օրինակ` անմիաբանությամբ, քաջության բացակայությամբ, հաշտվողականությամբ և այլն): Ուղղակի հազարամյակների պատմության ուսումնասիրությունը մեզ բերում է այն հետևության, որ աշխարհում գրեթե հնարավոր չէ գտնել Հայաստանի նման մի երկրորդ տարածաշրջան, որտեղ մարդկության պատմության ընթացքում այդքան թվով պատերազմներ, ճակատամարտեր և ասպատակություններ տեղի ունեցած լինեն: Գրեթե հնարավոր չէ նշել նվաճման ուղին բռնած եվրոպական, ասիական կամ աֆրիկյան մի ցեղ, ժողովուրդ կամ պետություն, որը փորձած չլինի այս կամ այն ուժգնությամբ հարձակվել Հայաստանի վրա ու նվաճել այն, զավթել նրա տարածքի մի մասը կամ ասպատակել այն: Այս ամենը մեզ բերում է այն հետևությանը, որ, ընդհակառակը, դեռ հայ ժողովրդի գոյատևման հսկայական ուժի, տոկունության, ռազմիկների քաջության, կամքի և այլ դրական հատկանիշների շնորհիվ է, որ Հայ ժողովուրդը այդքան դժվարություններից հետո ներկայումս ունի անկախ պետություն: Մեզ հետ պատմական վազքուղում իրենց ուղին սկսած ազգերի մեծ մասը (օրինակ եգիպտացիները, ասորեստանցիները, մարերը, բաբելացիները և այլն) այսօր կամ գոյություն չունեն կամ չունեն անկախ պետություն: Մեզ հետ պատմական վազքուղում իրենց ուղին սկսած միայն չնչին թվով ազգեր կարող են հպարտանալ նման փաստով:
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 20:20   #254
Скромный ученый
 
Professor's Avatar
 
Join Date: 06 2006
Location: В мягком удобном кресле...
Age: 45
Posts: 7,375
Downloads: 20
Uploads: 3
Reputation: 1086 | 6
Default

Quote:
Originally Posted by Lion View Post
Просто, нормалним языком скажите - чего Вы добываетесь???
Лион, мне по большому счету Ваше творчество по барабану - просто за державу обидно... Прочитает кто-нибудь за бугром Вашу стряпню, и посчитает всех армян имбецилами. И все ради чего? Ради n*5евро в Ваш карман? Ведь Вы идеологической диверсией занимаетесь, и занимаетесь с увлечением, с пыхтением, высунув язык в ажитации - и в то же время позволяете себе прикрываться высокопарным псевдопатриотизмом... Весьма прискорбно, вот что я Вам скажу.
Reply With Quote
Old 20.03.2009, 20:20   #255
Joie De Vivre
 
Anouk's Avatar
 
Join Date: 10 2006
Location: Here, there, everywhere
Posts: 1,296
Downloads: 4
Uploads: 0
Reputation: 378 | 3
Default

Quote:
Originally Posted by Трилока View Post
Ты это зацени!!!!
Мамочка родная, да это же в натуре քարի դար, а не քարեդարան

Кстати, я правильно рассмотрела, там напечатано "Academy of Cultural StoRe" ???
Такому академику, подписавшему эту чудо-бумагу, надо камин и спички подарить...
Reply With Quote
Sponsored Links
Reply

Thread Tools


На правах рекламы:
реклама

All times are GMT. The time now is 16:11.


Powered by vBulletin® Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.